STARANIA O POSTĘP GOSPODARCZY
fotele W r. 1861 zniesiono reglamentację towarów przez cechy, dając szerokie możliwości swobodnego rozwoju rzemiosła. Rząd sułtański starał się wszelkimi siłami ściągnąć kapitały zagraniczne i zachęcać do inwestycji. W tym samym roku wydano regulamin koncesji górniczych, przewidujący udzielanie ich na dziesięć lat, przy czym dochód brutto ustalony został na 25%. W r. 1869 nowy regulamin, wzorowany na francuskim, uzależniał każdą koncesję od sankcji sułtana. Rząd sułtański chciał się w ten sposób bronić przed spekulacyjnymi lub wręcz awanturniczymi poczynaniami rozmaitych koncesjonariuszy. Wobec niepobierania kaucji imprezy te nieraz kończyły się jednak bankructwem, a straty ponosił rząd: niemniej dokonano wielu pomyślnych inwestycji.
Konkurencje pomiędzy koncesjonariuszami prowadziły do rozmaitych sporów. I tak w r. 1865 Francuz des Mazures otrzymał koncesję na kopalnię boracytu w górach w rejonie gminy Susurlu w sancaku Bahkesir, ale eksploatował ją dopiero od r. 1870. W r. 1880 na terenach sąsiednich otrzymał koncesję Włoch Fryderyk Giove. Des Mazures domagał się u władz stambulskich unieważnienia koncesji Giovego w myśl zasady swoistego monopolu. Sprawa ciągnęła się przez wiele lat. Warto wspomnieć, że pełnomocnikiem Francuza i jednym z kierowników kopalni był Polak Henryk Groplcr z Krakowa, szwagier Jana Matejki. W kopalni umieści! on wielu Polaków, między innymi Józefa Katyńskiego i lekarza W. Jabłonowskiego38. Tenże Gropler poza tym założył kopalnię marmuru w Bandirma, a wydobyte stąd okazy marmuru wzbudziły podziw na wystawie światowej w Paryżu w r. 1867.
Gry Dla Dzieci
