kalkulator kredytowy Reformy okresu tanzimatu w drugiej jego fazie dawały pozory przeobrażenia Turcji w państwo liberalno-mieszczańskie o wielu cechach państwa kapitalistycznego. Takie były w założeniu cele, które sobie postawni wielcy działacze tego okresu. Ale w gruncie rzeczy tanzimat nadziei tych nie spełnił- Nie zmienił despotycznego, feudalnego ustroju Turcji, przygotował jedynie grunt do działalności reformatorskiej. Otworzył wrota dla obcego kapitału, ale kapitał ten nic wprowadził większego ożywienia w życie gospodarcze, widząc w Turcji tylko łatwy teren eksploatacji gospodarczej. Z tego to powodu niektórzy historycy są skłonni oceniać ten okres jako przejście Turcji do pozycji kolonii kapitału europejskiego. Wobec braku pieniędzy na pokrycie rosnących wydatków na przeprowadzenie reform iząd musiał uciec się do nadzwyczajnych środków, wypuszczając banknoty, które stale traciły swą wartość, a także zaciągając pożyczki za granicą (w latach 1854—1855, 1S60, 1862, 1863). Od r. 1854 do 1869 r. dług zewnętrzny Turcji osiągną! sumę 2391 min franków. Nie spełniły się nadzieje wiązane z reformarni na polu kulturalnym. Liczba ludzi wykształconych, zdatnych do zajęcia nowych stanowisk w rozbudowywanym aparacie biurokratycznym, była wciąż nikła. Nowe szkolnictwo, mimo że zachowało w pełni swój muzułmański charakter poprzez nauczanie religii, znalazło się jednak pod taką presją kół religijnych, że w r- 1871 musiano nawet na pewien czas zamknąć nowy uniwersytet. W dalszym ciągu panowało przekupstwo, rządził wszechwładny bahsis, nadużycia były na porządku dziennym. Na dworze szerzyły się korupcja i intrygi, poziom aparatu administracyjnego był niski. ziołolecznictwo

zegarki tissot