Marmury Rola Karola Brzozowskiego przy boku Midhata Paszy, jak i poprzednio wspomniana działalność przemysłowa Henryka Groplcra były wyrazem tej wszechstronnej aktywności Polaków w Turcji w drugim okresie tanzimatu. Większość zatrudnionych wówczas w Turcji Polaków (a było ich chyba w tym okresie parę tysięcy, tworzyli oni w Stambule prawdziwą kolonię ze swymi organizacjami, lokalami klubowymi, stołówkami, służbą duszpasterską itd.) pochodziła z dawnych, pozostałych tam uchodźców z powstania węgierskiego, z byłych uczestników wojny krymskiej, do których doszli rozbitkowie z powstania styczniowego, zbiegowie z Kaukazu czy inni emigranci. Jako fachowcy byli zatrudniani w najrozmaitszych dziedzinach: jako inżynierowie budujący drogi bite, Unie kolejowe, telegraficzne, czasem nawet jako naczelni inżynierowie okręgu, architekci, projektanci przebudowy miast, lekarze, czasem tak zwani lekarze naczelni, naczelnicy szpitali, wykładowcy głównie przedmiotów Ścisłych czy technicznych na nowych wyższych uczelniach, ale również i profesorowie sztuk pięknych, malarze, prowadził prace melioracyjne, nawadniające, usprawniali koryta rzek, kreślili pierwsze mapy. Inni szukali zajęcia w inicjatywie gospodarczej, zakładali podwaliny przemysłu chemicznego czy kamieniarskiego. domki mazury

Pomoc publiczna